piątek, 17 września 2021

*AUTO STORY - BARREIROS STAR 21 / W rytmie flamenco

  


Jesteśmy dziś w Hiszpanii. Zapytacie a jakiż to związek może mieć motoryzacja frankistowskiej Hiszpanii z motoryzacją Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej? Otóż jak się okazuje ma i to całkiem sporo. Ale zacznijmy od początku.

Jak już pisałem w artykułach https://meskibigos.blogspot.com/2018/06/gwiazda-polskich-drog.html oraz https://meskibigos.blogspot.com/2021/09/auto-story-star-20-star.html  15 grudnia 1948 w Starachowicach https://pl.wikipedia.org/wiki/Starachowice ruszyła seryjna produkcja pierwszego powojennego polskiego samochodu ciężarowego. Pojazd ten nosił dumną nazwę STAR. STAR czyli GWIAZDA choć bolszewicy rządzący wtedy w Polsce myśleli że to od nazwy miejscowości w której mieściła się fabryka. Ilustracja Ilustracja

Pierwszy model to STAR 20 czyli uproszczona do maksimum wersja samochodu ciężarowego PZInż. 713 z 1939 roku. Efektem wojny było to że nie zdążono w pełni rozwinąć jego seryjnej produkcji.   

Produkowany do 1957 roku samochód STAR 20 był stale modernizowany a proces produkcyjny stawał się coraz nowocześniejszy. W 1956 roku na taśmę produkcyjną wjechał kolejny model STAR 21. Mimo zewnętrznego podobieństwa i wielu wspólnych podzespołów oba samochody bardzo się od siebie różniły. Pierwotnie do produkcji miał wejść od razu model STAR 25/27 jednak możliwości jakimi dysponowała fabryka spowodowały że wprowadzono model przejściowy. WJ 26V - GBM 2/8 Star 21/JZS - KM PSP m.st. Warszawy star 21 - 6612397742 - oficjalne archiwum Allegro 

To właśnie model 21 był tą konstrukcją przejściową. Był ciężarówką o  wiele dojrzalszą, nie odstającą swoim poziomem od podobnych ciężarówek produkowanych wówczas w Europie czy w USA. Występowały w wielu wersjach nadwoziowych (skrzyniowy, wywrotka, furgon, ciągnik siodłowy itp.). Wiele firm wykorzystywało podwozia STAR-a 21 do montowania na nich własnych nadwozi.


Transport Database and Photogallery - Star 21 #442

STAR 21 był też samochodem który z powodzeniem eksportowano.  Do napędu nowego, zmodernizowanego modelu zastosowano znany z modelu Star 20, 6-cylindrowy, rzędowy , benzynowy  typu S42, o pojemności 4188 cm³ i mocy maksymalnej 62,5 kW (85 KM). Jednostka napędowa zblokowana została z nową 5-biegową manualną, niesynchronizowaną skrzynią biegów. W układzie przeniesienia napędu dokonano modernizacji  poprzez zwiększenie przełożenia przekładni głównej, dzięki czemu poprawiono osiągi pojazdu w stosunku do poprzedniego modelu. Piąty bieg (nadbieg) był wykorzystywany podczas jazdy bez przyczepy w terenie niegórzystym. W układzie jezdnym wzmocniono mocowanie resorów oraz zastosowano hydrauliczne amortyzatory ramieniowe w przednim zawieszeniu. Zmiany wprowadzone w układzie jezdnym przyczyniły się do zwiększenia ładowności Stara 21 do 4000 kg.
Star 21 wyposażany był w kabinę wagonową typu N20 produkowaną przez zakłady SHL Kielce lub prostszą, tańszą i mniej komfortową kabinę typu N23, produkowaną przez FSC.

 STAR 21 - dyskusje na Garnek.pl

I tu zaczyna się nasza hiszpańska przygoda. Jak się dalej dowiecie nie tylko hiszpańska. 

 

 Barreiroslogovector.svgBarreiroslogovector.svgBarreiroslogovector.svgBarreiroslogovector.svg 


Barreiros Diesel S.A. to hiszpańska firma produkująca głównie silniki, ciężarówki, traktory, autobusy, ale też później samochody osobowe, dostawcze, wózki widłowe i nadwozia do ciężarówek. Założona przez hiszpańskiego przemysłowca Eduardo Barreiros w 1954, działała od 1954 do 1978. 


W 1925 roku ojciec Eduardo Barreirosa rozpoczął swoją przygodę z motoryzacją, obsługując linię autobusową Orense-Luintra-Orense. Robił to autobusem Panhard-Levasor o mocy 10 KM. Po otrzymaniu koncesji na linię Orense-Los Peares-Orense, w 1929 roku nabył starego Renault. 

Eduardo Barreiros pracuje  w firmie rodzinnej jako praktykant w warsztacie mechanicznym ARCE. W 1937 r. Barreirosowie sprzedali linie autobusowe, ponieważ na początku wojny domowej pojazdy, które wykonywały usługi, zostały zarekwirowane. W 1938 r. zakupiono kilka pojazdów na linię Orense-Parada de Sil-Orense. Z powodu zbyt małej floty w 1939 roku Barreiros utworzyli mały rodzinny warsztat, w którym odbudowywano autobusy i produkowano generatory gazu (Holzgas). 

W 1945 roku Eduardo Barreiros sprzedał linię autobusową należącą do jego ojca w Orense i założył firmę BECOSA (Barreiros Empresa Constructora S.A.). Celem firmy było wykonawstwo robót publicznych. 

W 1949 roku w rodzinnym warsztacie rozpoczęła się działalność mająca na celu wymianę silników benzynowych na silniki diesla. Początkowo na potrzeby pojazdów wykorzystywanych przy realizacji zawartych przez firmę kontraktów. Później, w związku z dużym zainteresowaniem klientów, świadczono takie usługi podmiotom zewnętrznym. Wszystko to rozpoczęło się od zakupu dwóch ciężarówek niemieckich marki Krupp na aukcji Army Air Force.  Wkrótce po nim pojawiły się niektóre z rosyjskich ciężarówek ZIS-5 „ЗиС-5” krążących po kraju po wojnie domowej. 

Szybko wzrosła liczba żądań konwersji silników benzynowych na wysokoprężne, zwłaszcza wśród przewoźników (z których wielu otrzymało nadwyżkę wojskową radzieckich ZIS-ów „3HC”). Warsztat stał się za mały i w 1951 roku zdecydowano o przeniesieniu produkcji do Madrytu. Barreiros wynajął warsztaty na 7 kilometrze autostrady Madryt - Andaluzja za 50 000 peset miesięcznie i stworzył firmę Galicia Industrial. Barreiros miał patent nr 198 618, wydany 7 lipca 1951 r., w którym opisał proces konwersji na olej napędowy. Jego bracia rozpoczęli współpracę z Eduardo i założyli pierwsze laboratorium materiałowe.

 

 

 STAR 21 - dyskusje na Garnek.pl

W latach 1952-1953 przeprowadzono około 700 przeróbek. Powstał też pierwszy prototyp silnika opartego o własną technologię. 

Przekształcenie silników benzynowych w wysokoprężne dało mu pewną ekonomiczną wypłacalność, co doprowadziło go do założenia w 1954 r. Barreiros Diésel SA z siedzibą w Madrycie i kapitałem w wysokości 10 000 000 peset. Początkowo firma Barreiros Diesel była producentem silników wysokoprężnych, zaczynając od dwucylindrowego silnika traktorowego EB-2, którego 480 sztuk zostało sprzedanych w ciągu pierwszego roku. Ale prawdziwym sukcesem była produkcja silnika EB-6 w oparciu o ewolucję silników Perkinsa. Produkcję rozpoczęto od trzech sztuk dziennie (do zastosowania w samochodach ciężarowych od 5 do 7 ton).

Należy tu wspomnieć że firma Barreiros była wyłącznym dystrybutorem silników Perkins-a ma terenie Hiszpanii. 

Moja opowieść dzieje się w latach 50-tych gdy gospodarka Hiszpanii znajdowała się pod częściową kontrolą państwa. Po zakończeniu wojny domowej władzę przejął dyktator Franco, wprowadzając między innymi restrykcyjny system zezwoleń. Bez takiego zezwolenia firma po prostu nie mogła produkować danego typu produktów. Mówiąc więc wprost, właściciele firm musieli kombinować i dyskretnie omijać prawo. Właśnie Barreiros był takim kombinatorem. Skopiował angielski silnik i uruchomił produkcję umiejętnie wykorzystując luki prawne.

Perkins dostarczał te silniki do Hiszpanii, a jednocześnie nie zastrzegł w tym kraju prawa do ich konstrukcji.

Mówi się, że Anglicy uznali hiszpański przemysł za niezdolny do skopiowania tak zaawansowanej jednostki. A jednak, Barreiros jednostkę tę skopiował, udoskonalił i ze sporym sukcesem wprowadził na rynek. Powstał ten sposób silnik o nazwie EB-6, mający sześć cylindrów, 4,8 litra pojemności oraz 90 KM mocy. Istotną zaletą było też bardzo niskie spalanie, dzięki któremu Hiszpanie masowo montowali EB-6 do posiadanych już pojazdów.

Camion star de barreiros diesel catálogo diptic - Sold through Direct Sale  - 56334621

Następnym logicznym krokiem była produkcja kompletnych pojazdów iw tym celu zakupiono pierwsze 20 000 m² ziemi w Villaverde (Madryt). Ale reżim nie dał mu na to licencji, prawdopodobnie z powodu presji ze strony producenta Pegasusa INI za pośrednictwem ENASA. Generał Franco chronił istniejące hiszpańskie firmy a każdy nowy podmiot gospodarczy miał racze poid górkę. (Ach, skąd my to znamy?). 

W 1955 r. utworzono CABSA (Compañía Anónima de Bombas, Sociedad Anónima) do produkcji pomp wtryskowych i osprzętu elektrycznego oraz rozpoczęto produkcję silnika EB-4 (4-cylindrowego) do samochodów osobowych i taksówek. W 1956 roku powstała MOSA (Motor Nacional S.A.) z kapitałem 5 000 000 peset, która miała sprzedawać produkty Barreiros i zbudowała odlewnię do produkcji bloków silników i głowic cylindrów. W 1957 wygrał konkurs na dostawę 400 ciężarówek dla armii portugalskiej. Prototyp (właściwie 2) tej ciężarówki, znany dziś jako „El Abuelo”, został wykonany w dużej mierze ze złomu. Hiszpańska historia ciężarówek marki Star - model 21 z dieslem madryckiej  marki Barreiros - 40ton

Aby ominąć zakaz produkcji ciężarówek, uruchomił montownię polskich ciężarówek marki STAR. Kupił nadwozia w Polsce (za które zapłacił silnikami zamiast pieniędzy), do których dołożył silnik EB-6. Barreiros Star. W 1959 roku Hiszpanie wysyłali do Polski silniki Barreiros EB-6, które montowano u nas do Starów 21, a następnie wysyłano z powrotem do Hiszpanii. Część tych Starów była eksportowana do Chin.

Barreiros Star 21Barreiros Star 21 #0709

W Hiszpanii samochody nosiły nazwę Barreiros Star 21. Można je odróżnić od normalnego Stara 21 po znaczku na masce przypominającym ósemkę. 

W drugiej fazie współpracy wysyłano do Hiszpanii STAR-y bez silników które montowano na miejscu
Camion star de barreiros diesel catálogo diptic - Sold through Direct Sale  - 56334621

CEESA (Constructora Eléctrica Española S.A.) została założona w celu produkcji prądnic, rozruszników i regulatorów. Później produkowała też generatory, spawarki i hamulce elektryczne do samochodów ciężarowych. Roczna produkcja wzrosła do 4500 silników, a zatrudnienie przekroczyło 1700 pracowników.

W 1958 uzyskał wreszcie zgodę Ministerstwa Przemysłu na wyprodukowanie 1000 ciężarówek.

 Fundación Barreiros on Twitter: "Más #FotosHistóricasBarreiros, son los  camiones STAR con motor Barreiros, recién salidos de fábrica, que fueron  utilizados en las obras de la Gran Vía de Madrid en 1959…  https://t.co/awlMEbhOJ5" 

Puma TA-261 z silnikiem A-26 i nadwoziem Carrocerías Costa (inspirowanym francuskim Berlietem) pojawiła się w następnym roku. W 1959 roku powstały David Brown Gears (produkcja skrzyni biegów i dyferencjałów), Hanomag-Barreiros (produkcja ciągników rolniczych na licencji niemieckiej firmy Hanomag, ale motoryzacja Barreiros) oraz portugalska firma silników i ciężarówek. Produkty Barreiros były eksportowane do Afryki, Ameryki Południowej i Portugalii. 

 WJ 26V - GBM 2/8 Star 21/JZS - OSP Gąsocin*

 Na początku lat 60. produkcja samochodów ciężarowych wzrosła, by dorównać marce Pegaso, do tej pory niekwestionowanemu liderowi w Hiszpanii. Finansowanie odbywało się głównie z własnych środków. Korzystano również z pomocy Banco de Vizcaya, który wykupił część udziałów w firmie. 

Ponieważ ceny samochodów ciężarowych były bardzo wysokie powstawały częste zatory płatnicze. Było trudno o gotówkę więc rozwój Barreiros Diesel był hamowany przez liczbę rachunków, które nie zostały jeszcze uregulowane. W 1962 roku Eduardo Barreiros wystosował ogólny apel do władz politycznych i głównych banków o pomoc w zmobilizowaniu portfela finansowego, a tym samym kontynuowaniu niezbędnych inwestycji, ale odpowiedź była całkowicie niewystarczająca.

 Image

 Eduardo Barreiros zaczął myśleć o możliwości sprzymierzenia się z zagranicznym producentem samochodów, który zapewniłby mu pokrycie finansowe, ale jednocześnie pozwoliłby mu kontynuować własną produkcję pojazdów przemysłowych. Po kilku próbach z Jaguarem, Rootesem, Mercedesem-Benzem czy General Motors Barreiros skontaktował się z Lynn Townsend, prezesem Chryslera, który chciał wyjść z amerykańskiego rynku, podążając ścieżką wcześniej otworzoną przez Forda i General Motors. Townsend miał własne pomysły i uważał, że bardziej efektywne będzie tworzenie wspólnych przedsięwzięć z lokalnymi firmami niż korzystanie z własnych filii. Pomimo tego, że umowa „ukryła” szereg „zakupów wiązanych” (przymusowe przejęcia wycofanych pojazdów) i zakupionych patentów, Eduardo Barreiros widział w umowie jedynie rozwiązanie swoich pilnych potrzeb finansowych i możliwość poszerzenia oferty o samochody osobowe klasy średniej i wyższej.

W 1963 r. pakt został podpisany a w czerwcu 1964 r. 35% Barreiros Diesel przeszło w ręce Amerykanów w zamian za 18 mln dolarów. To już jednak historia na inną opowieść no i chyba bardziej dla tych którzy specjalizują się w markach amerykańskich. Może ktoś z was pisze o tym. Sam z chęcią przeczytam. 

Zasadniczą wadą modelu Star 21 był mały rozstaw osi, co przy posiadanej ładowności było powodem małej stateczności podczas jazdy na nierównych drogach i co było szczególnie dokuczliwe w samochodach z nadwoziem pożarniczym. Produkcja modelu Star 21 i jego odmian zakończona została w 1960 roku. 

Jego miejsce zajął STAR 25/27 (BENZYNOWY/DIESEL). Występował w dwóch wersjach silnikowych. Miał aż trzy różne rozstawy osi i jeszcze większą ilość wersji nadwoziowych niż STAR 21 w tym słynny meblowóz o którym pisałem w artykule https://meskibigos.blogspot.com/2021/05/auto-story-star-ln-38-meblowoz-ostatni.html 


 Pragnę tu serdecznie podziękować mojemu koledze Antonio Pacheco z Barcelony za pomoc w zebraniu materiałów na temat historii rodziny Barreiros i samochodów tej marki.

 

 

Szanowni czytelnicy.  

Jeżeli interesuje was szczególnie jakiś model samochodu, historia konkretnej firmy motoryzacyjnej, proszę napiszcie mi o tym w komentarzach. Ja postaram się przeszukać własne zbiory oraz zbiory współpracujących ze mną przyjaciół. Przygotuję wtedy posta w którym spróbuję zaspokoić waszą ciekawość.

 

Camion star de barreiros diesel catálogo diptic - Sold through Direct Sale  - 56334621

Camion star de barreiros diesel catálogo diptic - Sold through Direct Sale  - 56334621 

POLECAM RÓWNIEŻ

https://meskibigos.blogspot.com/2021/05/auto-story-horch-h3a-ifa-h3a.html

https://meskibigos.blogspot.com/2021/05/auto-story-do-54-hugo-pietrowy.html 

https://meskibigos.blogspot.com/2021/05/auto-story-horch-h3-ifa-h3.html

https://meskibigos.blogspot.com/2021/05/samochod-dla-rolnika-ein-auto-fur-einen.html 

https://meskibigos.blogspot.com/2021/05/auto-story-zastava-615-620.html

https://meskibigos.blogspot.com/2021/05/batyk-zapomniany-autobus-z-koszalina.html 

https://meskibigos.blogspot.com/2021/04/jak-fenix-z-popioow-like-fenix-from.html 

https://meskibigos.blogspot.com/2021/04/tatra-111-dama-wagi-ciezkiej.html

https://meskibigos.blogspot.com/2021/04/auto-story-tatra-603.html 

https://meskibigos.blogspot.com/2018/06/warszawska-legenda.html

BIBLIOGRAFIA

https://40ton.net/hiszpanska-historia-ciezarowek-marki-star-model-21-z-dieslem-madryckiej-marki-barreiros/

http://hotcore.info/kareff-0905.html 

http://auto-zer.com/page/barreiros-star-21/default.html

https://www.pinterest.es/pin/440649144770676744/ 

http://www.czarprlu.pl/?p=1517

https://twitter.com/feduabarreiros/status/1029973666220724224?lang=eu 

https://40ton.net/hiszpanska-historia-ciezarowek-marki-star-model-21-z-dieslem-madryckiej-marki-barreiros/

 

niedziela, 12 września 2021

*AUTO STORY - Škoda 973 Babeta 1952-1956

   

 

 Škoda 1101 VO/P (Type 973) '1948–51

 Škoda 1101 VO/P (Type 938) '1948–51

Po II Wojnie Światowej Czechosłowacja znalazła się na krótki czas w tej dobrej sytuacji że Sowieci nie mieli tam zbyt wiele do powiedzenia. Kraj nie doznał specjalnych zniszczeń wojennych (no może z wyjątkiem zbombardowanych przez Anglików zakładów Škoda). Część Czechosłowacji została wyzwolona przez Amerykanów a do kraju powróciła Armia Czechosłowacka utworzona na zachodzie. Powróciła z pełnym uzbrojeniem i wyposażeniem. Komuniści musieli kilka lat poczekać na swoje rządy i swoje "porządki". Jeśli weźmiemy pod uwagę stan czechosłowackiego przemysłu w który Niemcy całą wojnę inwestowali i wyposażali w najnowocześniejsze technologie, możemy przyjąć że kraj miał całkiem niezłą pozycję startową. To właśnie w okresie 1945 - 1948 widać jak gospodarka kraju przestawiała się na pokojowe tory rozwoju. Opracowywane w konspiracji nowoczesne konstrukcje (np. Jawa Perak) wprowadzano do produkcji. Kontynuowano produkcję wyrobów przedwojennych o ile ich konstrukcja nie była zbyt przestarzała. Jeśli trzeba modernizowano je. Produkowano samochody które swój rodowód rozpoczęły podczas wojny a potem dzięki produkcji pokojowej zasłynęły w całym świecie np. Tatra 111https://meskibigos.blogspot.com/2021/04/tatra-111-dama-wagi-ciezkiej.html

Rozwijając produkcję pokojową nie zapominano o armii i jej potrzebach. Potrzebny był nowy czechosłowacki jeep. Willysy powoli się wykruszały. Podobnie Dodge WC. https://meskibigos.blogspot.com/2021/07/ii-wojna-swiatowa-na-koach-dodge-wc.html

I tak już na przełomie 1946 i 47 roku rozpoczęły się prace nad takim samochodem w firmie  Škoda. Pierwszym owocem tych prac był samochód Škoda 938 zwany też Škoda 1101 VO/P.Bazował on na wprowadzonym do produkcji w 1946 roku modelu Škoda 1101/1102.

 Na jego podwoziu opracowano wariant wojskowy VO (vojenský otevřený - wojskowy otwarty), różniący się całkowicie odmiennym otwartym czterodrzwiowym nadwoziem, przystosowanym dla potrzeb wojska. Podobnie, jak w pojeździe bazowym, napędzana była jedynie tylna oś pojazdu, co w połączeniu z niewielkim prześwitem zapewniało jedynie minimalne możliwości jazdy w lżejszym terenie.

 

Prototyp został skonstruowany w 1947 roku. W latach 1948-1949 wyprodukowano 1457 sztuk modelu 1101 VO, po czym samochód przemianowano na 1101 P.  W latach 1949-1951 wyprodukowano dalsze 2440 sztuk ( według innych źródeł 1417 VO i 2820 P). Karoserie produkowano w zakładach Havlík. Samochody Škoda 1101 VO/P używane były przede wszystkim przez armię czechosłowacką i korpus bezpieczeństwa narodowego SNB. Były także eksportowane, przede wszystkim do Jugosławii (ok. 700 sztuk) i Bułgarii (część karosowana była na miejscu w Bułgarii). 

To właśnie ograniczone możliwości trakcyjne modelu 938 spowodowały podjęcie prac nad pełno napędowym  lekkim pojazdem terenowym dla wojska. W tym czasie do armii czechosłowackiej zaczęły napływać niewielkie ilości radzieckich samochodów GAZ 67. 

Podejmując prace konstruktorzy  Škody starali się stworzyć samochód lepszy i nowocześniejszy. Pełnymi garściami czerpali wiedzę z doświadczeń amerykańskich,  radzieckich i niemieckich. W efekcie w 1952 roku do produkcji małoseryjnej weszła
Škoda 973 Babeta. Škoda 973, znana również jako Babeta, to prototypowy samochód wojskowy z napędem na wszystkie koła, który był produkowany w latach 1952-1956 przez producenta samochodów AZNP z Mladá Boleslav. 

W sumie stworzono trzy wersje: czteromiejscową otwartą, czterodrzwiową, rozbudowaną dwudrzwiową (samochód radiowy). Powstało około trzydziestu samochodów. Pierwotna pojemność silnika 1221 cm³ została zwiększona do 1491 cm³, a jednostka osiągnęła moc 38,3 kW. Samochód posiadał czterobiegową skrzynię biegów i napęd na wszystkie koła z blokadą mechanizmu różnicowego. Masa własna wynosiła 1560 kg, a prędkość maksymalna 90 km/h. Do produkcji seryjnej nie doszło ze względu na unifikację uzbrojenia armii Układu Warszawskiego. Podobny los spotkał wiele konstrukcji w bloku wschodnim w tym niemieckiego Horch-a P2 i P3. https://meskibigos.blogspot.com/2021/04/auto-story-awz-p-2-p-3-gelenda-z-nrd.html Szkoda, bo Škoda 973 Babeta wykazywała się o wiele lepszymi zdolnościami terenowymi o swego konkurenta GAZ 69.

Szanowni czytelnicy.  

Jeżeli interesuje was szczególnie jakiś model samochodu, historia konkretnej firmy motoryzacyjnej, proszę napiszcie mi o tym w komentarzach. Ja postaram się przeszukać własne zbiory oraz zbiory współpracujących ze mną przyjaciół. Przygotuję wtedy posta w którym spróbuję zaspokoić waszą ciekawość.
 
 

Polecam też inne artykuły na moim blogu:

https://meskibigos.blogspot.com/2021/06/auto-story-praga-s5t.html

https://meskibigos.blogspot.com/2021/06/auto-story-zubr-a80.html 

https://meskibigos.blogspot.com/2021/06/auto-story-tatra-805.html 

https://meskibigos.blogspot.com/2021/06/auto-story-samochody-z-krainy-roz.html 

https://meskibigos.blogspot.com/2021/06/auto-story-gaz-63-4x4-wiecznie-zywy.html 

https://meskibigos.blogspot.com/2021/06/madara-panna-do-ciezkiej-pracy-miss-pro.html 

https://meskibigos.blogspot.com/2021/05/auto-story-horch-h3a-ifa-h3a.ht

Babeta wykazywała się lepszymi zdolnościami terenowymi niż konkurencyjny GAZ 69.



Skoda Retromantic - retro przygoda • AutoCentrum.plŠkoda 973 Babeta R | Skitmeister | Flickr Produkcja na zamówienie – Škoda 973 Babeta – AUTOPLACHTY NEKVASIL Škoda 973 (Made in Czechoslovakia, 1952-1956) | Skoda, Monster trucks,  Military vehicles Škoda 973 | Skoda, Military vehicles, Army vehiclesSkoda Retromantic - retro przygoda • AutoCentrum.pl 

W tym samym czasie prowadzono też prace w firmie TATRA nad pojazdem terenowym klasy DODGE WC. Efektem była TATRA 805.https://meskibigos.blogspot.com/2021/06/auto-story-tatra-805.html

Szanowni czytelnicy.  

Jeżeli interesuje was szczególnie jakiś model samochodu, historia konkretnej firmy motoryzacyjnej, proszę napiszcie mi o tym w komentarzach. Ja postaram się przeszukać własne zbiory oraz zbiory współpracujących ze mną przyjaciół. Przygotuję wtedy posta w którym spróbuję zaspokoić waszą ciekawość.
 
 

Polecam też inne artykuły na moim blogu:

https://meskibigos.blogspot.com/2021/06/auto-story-praga-s5t.html

https://meskibigos.blogspot.com/2021/06/auto-story-zubr-a80.html 

https://meskibigos.blogspot.com/2021/06/auto-story-samochody-z-krainy-roz.html 

https://meskibigos.blogspot.com/2021/06/auto-story-gaz-63-4x4-wiecznie-zywy.html 

https://meskibigos.blogspot.com/2021/06/madara-panna-do-ciezkiej-pracy-miss-pro.html 

https://meskibigos.blogspot.com/2021/09/nysa-opowiesc-o-socjalistycznej.html



BIBLIOGRAFIA

https://www.ultimatecarpage.com/gallery/Skoda-973-4x4-135558.html

https://www.autocentrum.pl/publikacje/historia-motoryzacji/skoda-retromantic-retro-przygoda/ 

https://pl.pinterest.com/pin/298856125264482470/

https://cs.wikipedia.org/wiki/%C5%A0koda_973