Produkowany od 1948 roku Gaz 63 z napędem 4X4, konstrukcyjnie tkwił jeszcze w czasach przed II Wojną Światową. Zarówno Armia Radziecka (główny odbiorca tych pojazdów), ale też gospodarka narodowa ZSRR oczekiwały nowej, terenowej ciężarówki. Pierwsze prototypy GAZ-66 powstały w 1957 roku, lecz ze względu na brak seryjnego silnika odpowiedniej mocy, produkcja GAZ-66 została uruchomiona dopiero w lipcu 1964 roku.
W latach 1958-1962, dodatkowo, w małych ilościach produkowano 1,2-tonową ciężarówkę GAZ-62 z kabiną wypożyczoną z GAZ-66.
GAZ-66 był eksportowany do wszystkich krajów obozu socjalistycznego. GAZ-66 został przyjęty przez Siły Zbrojne ZSRR, był używany w gospodarce narodowej, po rozpadzie ZSRR duża liczba GAZ-66 zaczęła być używana w rosyjskich siłach zbrojnych, głównie w siłach powietrznych i do ochrony granic.
Dopiero w 1995 roku przerwano masową produkcję GAZ-66. W zamian firma GAZ uruchomił produkcję modelu GAZ-3308 „Sadko”. Ostatni egzemplarz GAZ-66-11 zjechał z linii montażowej 1 lipca 1999 roku.
GAZ-66 to ciężarówka terenowa o ładowności 2 ton, przeznaczona do jazdy w trudnych warunkach drogowych i terenowych. Wysoka zdolność do jazdy w terenie wynika z zastosowania mechanizmów różnicowych krzywek przedniej i tylnej osi, dużego prześwitu i regulowanego ciśnienia w oponach (tarcze kół mają specjalną konstrukcję), w celu napompowania opon zainstalowano sprężarkę napędzaną silnikiem. Silnik samochodu jest wyposażony w podgrzewacz wstępny PZhB-12.
Roboczy układ hamulcowy - oddzielony hydraulicznie z podciśnieniem, hamulec postojowy - przekładnia bębnowa. Hydrauliczne wspomaganie kierownicy. Ważną cechą tego samochodu jest wyważone położenie środka ciężkości, prawie równe obciążenie przedniej i tylnej osi oraz kompaktowość dzięki kabinie nad silnikiem, dzięki czemu samochód był szeroko stosowany w wojskach powietrznodesantowych, ponieważ ląduje na wszystkich kołach jednocześnie i opada bez blokowania kabiny. Jednak ograniczona ilość miejsca wewnątrz kabiny i jej usytuowanie bezpośrednio nad kołami okazały się niebezpieczne dla załogi w przypadku wybuchu miny, dlatego GAZ-66, począwszy od lat 80., został wycofany z jednostek bojowych w Afganistanie. Zawieszenie przednie i tylne ma na podłużnych półeliptycznych resorach z hydraulicznymi teleskopowymi amortyzatorami dwustronnego działania. GAZ-66 wyróżniał się płynną pracą. Dzięki jednopiórowym resorom na tylnej osi i mechanizmom różnicowym o ograniczonym poślizgu w zwolnicach pojazd nie mógł być przeciążony.
GAZ 66 to jedna z najciekawszych, a przy tym też najbardziej udanych konstrukcji radzieckich.
Mamy tutaj jednak do czynienia z
konstrukcją o 5,8 metra długości, 2 tonach ładowności oraz 5,5 tony DMC. Ciekawy jest również
silnik, który przywodzi na myśl raczej amerykańskie samochody osobowe. To widlasta, benzynowa jednostka V8,
mająca 4,3 litra pojemności, o mocy 120 KM. Wszystko bardzo proste i odporne na
najtrudniejsze warunki, plus wyposażenie terenowe –
napęd na obie osie, reduktor, a nawet możliwość centralnego regulowania
ciśnienia w oponach. Sprawia to więc, że GAZ 66 to pogromca bardzo trudnego terenu.
Istotne były także wersje specjalne,
dostosowujące model 66 do najróżniejszych zastosowań. Dla przykładu, GAZ
66B miał nadwozie z górną partią składającą się niemal zupełnie na
płasko. Kolumna kierownicza była łamana, przednią szybę można było
położyć, miękki dach ustawiano na ruchomym stelażu, a wszystko po to,
żeby ciężarówka mieściła się do transportowych samolotów i mogła być
spuszczana na spadochronach. Przez kilka lat produkowano także wersję
66D, dysponującą przystawką mocy, a do tego dochodziły egzemplarze z
fabrycznymi wyciągarkami, montowanymi na przeprojektowanych zderzakach.
Pojawiły się także prototypy ciągników siodłowych oraz wersji 6×6, choć
te akurat nigdy nie weszły do seryjnej produkcji.
Ponadto, już w latach 90-tych firma GAZ zaczęła dostosowywać swój pojazd do nowych warunków rynkowych. Wypuszczono wówczas małą wersję z silnikami diesla, w tym także wariantami turbo, a do tego doszły wersje z bliźniaczym ogumieniem tylnych kół i ładownością zwiększoną do 3,5 tony.
W tym czasie
powstało niemal milion egzemplarzy (965 941), oczywiście bez większych
zmian konstrukcyjnych. Część z tych pojazdów trafiła także w Polski, za
sprawą potrzeb transportowych Ludowego Wojska Polskiego. Dzisiaj można
je spotkać przede wszystkim w barwach wojskowych, choć zdarzają się też
wozy strażackie oraz auta przerobione do celów cywilnych. Dla przykładu,
GAZ 66 świetnie sprawdza się jako jeżdżąca wiertnica, jako że jego
nieśmiertelna konstrukcja nie boi się wibracji oraz dużych przeciążeń.
Szanowni czytelnicy.
https://gaz66blog.wordpress.com/
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%90%D0%97-66
https://web.archive.org/web/20060823215124/http://gaz.toimii.net/
Polecam też inne artykuły na moim blogu:
https://meskibigos.blogspot.com/2021/06/auto-story-praga-s5t.htmlhttps://meskibigos.blogspot.com/2021/06/auto-story-zubr-a80.html
https://meskibigos.blogspot.com/2021/06/auto-story-tatra-805.html
https://meskibigos.blogspot.com/2021/06/auto-story-samochody-z-krainy-roz.html
https://meskibigos.blogspot.com/2021/06/madara-panna-do-ciezkiej-pracy-miss-pro.html
https://meskibigos.blogspot.com/2021/05/auto-story-horch-h3a-ifa-h3a.html
https://meskibigos.blogspot.com/2021/05/samochod-dla-rolnika-ein-auto-fur-einen.html
przypomniała mi się postać Leszka Liszewskiego. Leszka którego ogromne zbiory zasiliły kilka lat temu zbiory tej placówki. Każdy z nas może je zobaczyć. Niektóre można dotknąć. Są po troskliwą opieką mechaników i konserwatorów szczecińskiego muzeum.
